গুৰুত্বপূৰ্ণ ২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ : 

১/ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া বুলিলে কি বুজা ?

উত্তৰ: কোনো জীৱই একো কাম নকৰাকৈ থাকিলেও জীৱটোৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে যিবিলাক কাৰ্য (যেনে- পৰিপুষ্টি, শ্বসন আদি) একত্ৰিতভাৱে সম্পন্ন হৈ থাকে, সেইবিলাকক জীৱন প্ৰক্ৰিয়া বোলা হয়।

২/ আমাৰ দৰে বহুকোষী জীৱৰ অক্সিজেনৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ ব্যাপন প্ৰক্ৰিয়া কিয় পৰ্যাপ্ত নহয় ?

উত্তৰ: বহুকোষী জীৱৰ সকলোবিলাক কোষ প্ৰত্যক্ষভাৱে চাৰিওপাশৰ পৰিবেশৰ লগত সান্নিধ্যত নাথাকে। সেয়েহে সাধাৰণ ব্যাপন প্ৰক্ৰিয়াৰে দেহৰ প্ৰতিটো কোষলৈ প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেন যোগান ধৰাটো সম্ভৱ নহয়।

৩/ স্বপোষিত পুষ্টিৰ বাবে আৱশ্যকীয় চৰ্তসমূহ কি কি ?

উত্তৰ: স্বপোষিত পুষ্টিৰ বাবে আৱশ্যকীয় কাৰকসমূহ হ’ল— কাৰ্বন ডাই অক্সাইড ($CO_{2}$), পানী ($H_{2}O$), সূৰ্যৰ পোহৰ আৰু পত্ৰহৰিৎ (Chlorophyll)।

৪/ সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াত উপজাত পদাৰ্থ হিচাপে কি কি উৎপন্ন হয় ?

উত্তৰ: সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াত উপজাত পদাৰ্থ হিচাপে অক্সিজেন ($O_{2}$) আৰু পানী ($H_{2}O$) উৎপন্ন হয়।

৫/ আমাৰ পাকস্থলীত এছিডৰ ভূমিকা কি ?

উত্তৰ: আমাৰ পাকস্থলীত থকা হাইড্ৰ’ক্লৰিক এছিডে এটা আম্লিক মাধ্যমৰ সৃষ্টি কৰে, যিয়ে পেপচিন নামৰ উৎসেচকবিধৰ কাৰ্যত সহায় কৰে। ইয়াৰ উপৰি ই খাদ্যৰ লগত অহা অনিষ্টকাৰী বেক্টেৰিয়া ধ্বংস কৰে।

৬/ পাচক উৎসেচকৰ কাৰ্য কি ?

উত্তৰ: পাচক উৎসেচকবোৰ হ’ল একো একোবিধ জৈৱ অনুঘটক। ইহঁতে জটিল খাদ্যবস্তুবোৰক ভাঙি সৰল আৰু দ্ৰৱণীয় অৱস্থালৈ পৰিৱৰ্তন কৰে যাতে দেহৰ কোষে সেইবোৰ শোষণ কৰিব পাৰে।

৭/ ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰত খাদ্য কেনেকৈ শোষণ হয় ?

উত্তৰ: ক্ষুদ্ৰান্ত্ৰৰ অন্তঃআৱৰণীত ভিলাই (Villi) নামৰ কিছুমান আঙুলি সদৃশ প্ৰবৰ্ধ থাকে। এই ভিলাইবোৰে খাদ্য শোষণৰ বাবে পৃষ্ঠকালি বৃদ্ধি কৰে আৰু ইয়াৰ ভিতৰত থকা ৰক্ত কেশিকাই পাচিত খাদ্য শোষণ কৰি লয়।

৮/ সবাত শ্বসন আৰু অবাত শ্বসনৰ মাজৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।

উত্তৰ: (i) সবাত শ্বসন অক্সিজেনৰ উপস্থিতিত হয়, কিন্তু অবাত শ্বসন অক্সিজেনৰ অনুপস্থিতিত হয়।

(ii) সবাত শ্বসনত বেছি শক্তি উৎপন্ন হয়, কিন্তু অবাত শ্বসনত শক্তিৰ পৰিমাণ অতি কম।

৯/ অবাত শ্বসন সম্পাদন কৰা দুটা জীৱৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: ইষ্ট (Yeast) আৰু কিছুমান বেক্টেৰিয়াৰ দেহত অবাত শ্বসন দেখা যায়।

১০/ আমাৰ দেহত হিম’গ্লবিনৰ পৰিমাণ কমি গ’লে কি হ’ব ?

উত্তৰ: হিম’গ্লবিনে তেজত অক্সিজেন পৰিবহন কৰে। ইয়াৰ পৰিমাণ কমি গ’লে দেহৰ কোষবোৰলৈ প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেনৰ যোগান ব্যাহত হ’ব, যাৰ ফলত মানুহজন দুৰ্বল অনুভৱ কৰিব আৰু এনিমিয়া ৰোগ হ’ব পাৰে।

১১/ মানুহৰ দ্বৈত ৰক্ত সংবহন মানে কি ?

উত্তৰ: মানুহৰ দেহত তেজৰ এটা সম্পূৰ্ণ চক্ৰ সম্পূৰ্ণ হ’বলৈ তেজ হৃদযন্ত্ৰৰ মাজেৰে দুবাৰ পৰিবাহিত হ’ব লাগে। ইয়াকে দ্বৈত ৰক্ত সংবহন বোলে।

১২/ পক্ষী আৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ বিশুদ্ধ আৰু অশুদ্ধ তেজ কিয় পৃথক কৰি ৰখাৰ প্ৰয়োজন ?

উত্তৰ: এই প্ৰাণীসমূহক দেহৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে প্ৰচুৰ শক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়। বিশুদ্ধ আৰু অশুদ্ধ তেজ পৃথক হৈ থাকিলে দেহৰ কোষবোৰলৈ অক্সিজেনৰ যোগান অধিক কাৰ্যকৰী হয়।

১৩/ জাইলেম আৰু ফ্ল’ৱেমৰ মাজৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।

উত্তৰ: (i) জাইলেমে মাটিৰ পৰা পানী আৰু খনিজ লৱণ পৰিবহন কৰে।

(ii) ফ্ল’ৱেমে পাতত প্ৰস্তুত হোৱা খাদ্য উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশলৈ সৰবৰাহ কৰে।

১৪/ উদ্ভিদৰ বাষ্পমোচন প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা কাম লিখা।

উত্তৰ: (i) ই শিপাৰ পৰা পাতলৈ পানী আৰু খনিজ লৱণৰ উৰ্ধমুখী গতিত সহায় কৰে।

(ii) ই উদ্ভিদৰ দেহৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰি ৰখাত সহায় কৰে।

১৫/ লসিকা কি ? ইয়াৰ এটা কাম লিখা।

উত্তৰ: ৰক্ত কেশিকাৰ ছিদ্ৰৰে ওলাই অহা প্লাজমা, প্ৰ’টিন আৰু ৰক্তকোষেৰে গঠিত এক প্ৰকাৰৰ তৰল সংযোজক কলাই হ’ল লসিকা। ই অন্ত্ৰৰ পৰা পাচিত চৰ্বী শোষণ আৰু পৰিবহন কৰে।

১৬/ নেফ্ৰনৰ কাম কি ?

উত্তৰ: নেফ্ৰন হ’ল বৃক্কৰ কাৰ্যিক একক। ই তেজৰ পৰা ইউৰিয়া, ইউৰিক এছিডৰ দৰে বৰ্জিত পদাৰ্থবোৰ চেকী বাহিৰ কৰে আৰু প্ৰয়োজনীয় পানী আৰু পুষ্টিকৰ দ্ৰব্যসমূহ পুনৰ শোষণ কৰে।

১৭/ কৃত্ৰিম বৃক্ক বা ডায়েলাইচিছ কি ?

উত্তৰ: বৃক্ক অকামিলা হ’লে তেজৰ পৰা নাইট্ৰ’জেন জাতীয় বৰ্জিত পদাৰ্থবোৰ বাহিৰ কৰিবলৈ যি যান্ত্ৰিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তাক কৃত্ৰিম বৃক্ক বা ডায়েলাইচিছ বোলা হয়।

১৮/ উদ্ভিদে বৰ্জিত পদাৰ্থ কেনেকৈ ত্যাগ কৰে? (যিকোনো দুটা উপায়)

উত্তৰ: (i) উদ্ভিদে বাষ্পমোচনৰ সহায়ত অতিৰিক্ত পানী ত্যাগ কৰে।

(ii) পুৰণা জাইলেম কলাত ৰেজিন আৰু আঠা হিচাপে বৰ্জিত পদাৰ্থ সঞ্চয় কৰি ৰাখে।

১৯/ দন্তক্ষয় কেনেকৈ হয় ?

উত্তৰ: দাঁতত লাগি থকা শৰ্কৰা জাতীয় খাদ্যৰ ওপৰত বেক্টেৰিয়াই ক্ৰিয়া কৰি এছিড উৎপন্ন কৰে। এই এছিডে দাঁতৰ এনামেল কোমল কৰি পেলায় আৰু দন্তক্ষয়ৰ সৃষ্টি কৰে।

২০/ এ.টি.পি (ATP) ক কিয় কোষৰ শক্তিৰ মুদ্ৰা বোলা হয় ?

উত্তৰ: কোষীয় শ্বসনত মুকলি হোৱা শক্তি ATP অণুত সঞ্চিত হৈ থাকে। কোষৰ বিভিন্ন বিপাকীয় কাৰ্যৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শক্তি এই ATP অণু ভাঙিয়েই পোৱা যায়, সেয়ে ইয়াক শক্তিৰ মুদ্ৰা বোলে।

*********