অতি চমু প্ৰশ্ন :

১। ভাষাৰ মূল কি ?

উত্তৰ :ভাষাৰ মূল হ’ল ধ্বনি।

২। ধ্বনি কাক বোলে ?

উত্তৰ :ভাষাৰ আটাইতকৈ সৰু গোটটোক ধ্বনি বোলা হয়। সাধাৰণতে মানুহে মনৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিবলৈ মুখৰ সহায়ত যিবোৰ অৰ্থপূৰ্ণ শব্দ উচ্চাৰণ কৰে, তাৰ ক্ষুদ্ৰতম অংশই হ’ল ধ্বনি।

৩। আখৰ বুলিলে কি বুজা ?

উত্তৰ :কোনো এটা ভাষাৰ ধ্বনিবোৰক চকুৰে চাবলৈ বা লিখি প্ৰকাশ কৰিবলৈ যিবোৰ চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তাকেই সাধাৰণ অৰ্থত আখৰ বা বৰ্ণ বোলা হয়।

৪। ভাষা কাক বোলে ?

উত্তৰ :মানুহে নিজৰ মনৰ ভাব আনৰ আগত প্ৰকাশ কৰিবলৈ মুখৰ সহায়ত যিবোৰ অৰ্থপূৰ্ণ ধ্বনি বা ধ্বনিসমষ্টি উচ্চাৰণ কৰে, তাকেই ভাষা বোলা হয়।

৫। ৰূপ কাক বোলে ?

উত্তৰ :ভাষাৰ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব পৰা আটাইতকৈ সৰু গোট বা এককক ৰূপ (Morpheme) বোলা হয়। অৰ্থাৎ, এটা শব্দক ভাঙিলে যিটো আটাইতকৈ সৰু অংশ পোৱা যায় আৰু যাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ থাকে, সেই অংশটোৱেই হ’ল ৰূপ। ৰূপবোৰ লগ লাগিয়েই একো একোটা শব্দ গঠিত হয়।

৬। পাণিনিয়ে ৰচনা কৰা ব্যাকৰণখনৰ নাম কি ?

উত্তৰ : পাণিনিয়ে ৰচনা কৰা ব্যাকৰণখনৰ নাম 'অষ্টাধ্যায়ী' I

৭। ব্যাকৰণ কাক বোলে ?

উত্তৰ :যি শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিলে কোনো এটা ভাষা শুদ্ধকৈ ক’ব, পঢ়িব আৰু লিখিব পাৰি, তাকেই ব্যাকৰণ (Grammar) বোলা হয়। অৰ্থাৎ, ভাষা এটাৰ গঠন প্ৰণালী আৰু তাৰ নিয়মাৱলী যিখন পুথিত আলোচনা কৰা হয়, সেইখনেই হ’ল সেই ভাষাৰ ব্যাকৰণ।

৮। মাতৃভাষা বুলিলে কি বুজা ?

উত্তৰ :শিশু এটিক জন্মৰ পিছত মাক বা পৰিয়ালৰ লোকৰ মুখৰ পৰা যি ভাষা স্বাভাৱিকতে শিকে, তাকেই মাতৃভাষা (Mother Tongue) বোলা হয়। অৰ্থাৎ, যিটো ভাষাৰ সহায়ত এজন ব্যক্তিয়ে কেঁচুৱা কালৰে পৰা নিজৰ মনৰ ভাব প্ৰকাশ কৰিবলৈ শিকে আৰু যিটো ভাষা তেওঁৰ বাবে আটাইতকৈ সহজ তথা আপোন, সেইটোৱেই তেওঁৰ মাতৃভাষা।

৯। উপভাষা কাক বোলে ?

উত্তৰ :কোনো এটা মূল ভাষাৰ পৰা ঠাইভেদে যিবোৰ স্থানীয় বা আঞ্চলিক ৰূপৰ সৃষ্টি হয়, তাকে উপভাষা (Dialect) বোলা হয়। এটা নিৰ্দিষ্ট ভাষা কওঁতে বিভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহৰ উচ্চাৰণ, শব্দৰ ব্যৱহাৰ আৰু সুৰৰ যি সামান্য পাৰ্থক্য দেখা যায়, সেই আঞ্চলিক ৰূপবোৰেই হ’ল উপভাষা।

১০। মান্যভাষা কাক বোলে ?

উত্তৰ :কোনো এটা ভাষাৰ বিভিন্ন উপভাষাবোৰৰ মাজত একতা ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু চৰকাৰী কাম-কাজ, শিক্ষা তথা সাহিত্যৰ চৰ্চাৰ বাবে যিটো সৰ্বজনগ্ৰাহ্য ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তাকেই মান্যভাষা (Standard Language) বোলা হয়। সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে, এটা ভাষাৰ যিটো ৰূপ সকলো অঞ্চলৰ মানুহে বুজি পায় আৰু যিটো নিয়মীয়া ব্যাকৰণেৰে পৰিচালিত হয়, সেইটোৱেই হ’ল মান্যভাষা।

১১। অসমীয়া ভাষাই ধ্ৰুপদী ভাষাৰ মৰ্যাদা কেতিয়া পাইছিল ?

উত্তৰ :অসমীয়া ভাষাই ২০২৪ চনৰ ৩ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা ধ্ৰুপদী ভাষা (Classical Language) হিচাপে আনুষ্ঠানিক মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল।

১২। অসমীয়া ভাষা কোনটো প্ৰাকৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল ?

উত্তৰ  :অসমীয়া ভাষাৰ উৎপত্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভাষাবিদসকলৰ মাজত বিভিন্ন মতবাদ থাকিলেও, সৰ্বাধিক গ্ৰহণযোগ্য মতটো হ’ল— অসমীয়া ভাষা মাগধী প্ৰাকৃতৰ (Magadhi Prakrit) পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।

১৩। মিছনেৰীসকলে ব্যৱহাৰ কৰা অসমীয়া ভাষাটোৰ প্ৰধান ত্ৰুটি কি আছিল ?

উত্তৰ : আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মিছনেৰীসকলে অসমীয়া ভাষাৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰু প্ৰসাৰত অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল যদিও তেওঁলোকে ব্যৱহাৰ কৰা ভাষাটোত এটা ডাঙৰ ত্ৰুটি আছিল। সেই ত্ৰুটিটো হ’ল— উচ্চাৰণ অনুযায়ী বানান লিখা পদ্ধতি (Phonetic Spelling)।

১৪। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ দ্বিতীয় ব্যাকৰণখনৰ নাম কি ?

উত্তৰ: হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই ৰচনা কৰা দ্বিতীয়খন তথা অত্যন্ত জনপ্ৰিয় ব্যাকৰণখনৰ নাম হ’ল 'অসমীয়া ব্যাকৰণ'।

১৫। স্বৰৰ হ্ৰস্ব-দীৰ্ঘৰ পাৰ্থক্যই অসমীয়াত অৰ্থৰ পাৰ্থক্য ঘটাব পাৰেনে ?

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষাত স্বৰৰ হ্ৰস্ব-দীৰ্ঘৰ পাৰ্থক্যই উচ্চাৰণৰ ক্ষেত্ৰত অৰ্থৰ পাৰ্থক্য ঘটাব নোৱাৰে।

১৬। অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰবৰ্ণ কেইটা ?

উত্তৰ :অসমীয়া ভাষাৰ বিশিষ্ট স্বৰধ্বনি বা স্বৰবৰ্ণ ৮ (আঠ) টা।

১৭। অসমীয়া বিশিষ্ট ধ্বনিক কি চিহ্নৰে বুজোৱা হয় ?

উত্তৰ : অসমীয়া বিশিষ্ট ধ্বনিক বুজাবলৈ বৰ্ণ বা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

১৮। ‘ং’ আৰু ‘ঃ’ (বিসৰ্গ)ক কি বৰ্ণ বোলে ?

উত্তৰ : অসমীয়া ব্যাকৰণত ‘ং’  আৰু ‘ঃ’ (বিসৰ্গ)ক অযোগবাহ বৰ্ণ বা আশ্ৰিত বৰ্ণ বোলা হয়।

১৯। ‘য়’ আৰু ‘ৱ’ক কি বৰ্ণ বোলে ?

উত্তৰ : অসমীয়া ব্যাকৰণত ‘য়’ আৰু ‘ৱ’— এই বৰ্ণ দুটাক অৰ্ধস্বৰ (Semi-vowels) বা অন্তঃস্থ বৰ্ণ বোলা হয়।

২০। অসমীয়া ভাষাৰ পাৰ্শ্বিক বৰ্ণ কোনটো ?

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষাৰ পাৰ্শ্বিক বৰ্ণ হ’ল ‘ল’।

২১| ‘নিকা অসমীয়া ভাষা’ পুথিখনৰ লেখক কোন ?

উত্তৰ: ‘নিকা অসমীয়া ভাষা’ পুথিখনৰ লেখক ড° মহেশ্বৰ নেওগ I

22 I 'আর্শীবাদ' শব্দটো শুদ্ধ নে ভুল ?

উত্তৰ: 'আর্শীবাদ' শব্দটো ভুল। এই শব্দটোৰ শুদ্ধ বানান হ'ল আশীর্বাদ।

চমু প্ৰশ্ন :

১। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথমখন ব্যাকৰণ কোনে, কেতিয়া ৰচনা কৰে ?

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথমখন ব্যাকৰণ উইলিয়াম ৰবিনছনে ১৮৩৯ চনত ৰচনা কৰিছিল।

২। হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ প্ৰথম ব্যাকৰণখনৰ নাম কি ? এইখন কেতিয়া প্ৰকাশিত হৈছিল ?

উত্তৰ :হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ প্ৰথম ব্যাকৰণখনৰ নাম 'অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ' আৰু ই ১৮৫৯ চনত প্ৰকাশিত হৈছিল।

৩। কোনখিনি সময়ক অসমীয়া ভাষাৰ ‘অন্ধকাৰ যুগ’ বোলা হয় ?

উত্তৰ :অসমীয়া সাহিত্য আৰু ভাষাৰ ইতিহাসত ১৮৩৬ চনৰ পৰা ১৮৭৩ চনলৈ—এই ৩৭ বছৰীয়া সময়ছোৱাক 'অন্ধকাৰ যুগ' বুলি কোৱা হয়।

৪। অসমীয়া ভাষা অসমৰ পৰা কেতিয়া আৰু কিয় বহিষ্কৃত হৈছিল ?

উত্তৰ :অসমত ১৮৩৬ চনত অসমীয়া ভাষা চৰকাৰীভাৱে বহিষ্কৃত হৈছিল। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনে বঙালী আমোলাসকলৰ প্ৰৰোচনাত অসমীয়া ভাষাক বঙালীৰ এটা 'উপভাষা' বুলি ভুল ধাৰণা কৰিছিল। শাসন চলোৱাৰ সুবিধা আৰু শিক্ষিত বঙালী কৰ্মচাৰীৰ আধিপত্যৰ বাবেই আদালত আৰু বিদ্যালয়ত অসমীয়াৰ সলনি বঙালী ভাষা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ১৮৭৩ চনতহে এই ভাষা পুনৰুদ্ধাৰ হয়।

৫। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম ছপা পুথিখনৰ নাম কি ? এইখন কেতিয়া ছপা হৈছিল ?

উত্তৰ :অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰথম ছপা পুথিখনৰ নাম হ’ল ‘ধৰ্মপুস্তক’ (বাইবেলৰ অসমীয়া ভাঙনি)। এইখন ১৮১৩ চনত শ্ৰীৰামপুৰ মিছন প্ৰেছৰ পৰা ছপা হৈ ওলাইছিল।

৬। ধ্বনি আৰু বিশিষ্ট ধ্বনিৰ মাজৰ পাৰ্থক্য কি ?

উত্তৰ : 

৭। বিভাজ্য আৰু অবিভাজ্য ধ্বনি কাক বোলে ?

উত্তৰ : যিবোৰ ধ্বনিক শব্দৰ পৰা পৃথক কৰি বা খণ্ড-খণ্ড কৰি দেখুৱাব পাৰি, তাকে বিভাজ্য ধ্বনি বোলে। এই ধ্বনিবোৰৰ একোটা স্বতন্ত্ৰ অস্তিত্ব থাকে আৰু ইহঁতক এটাৰ পিছত এটাকৈ সজাই শব্দ গঠন কৰা হয়। উদাহৰণ: 'কলম' শব্দটোত থকা ক্, অ, ল, অ, ম্—এইবোৰ হ’ল বিভাজ্য ধ্বনি।

​যিবোৰ ধ্বনিক শব্দৰ পৰা খণ্ড-খণ্ড কৰি পৃথককৈ দেখুৱাব নোৱাৰি, কিন্তু বিভাজ্য ধ্বনিৰ ওপৰত আশ্ৰয় কৰি শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিৱৰ্তন ঘটায়, তাকে অবিভাজ্য ধ্বনি বোলে। এইবোৰ একক নহয়, বৰঞ্চ উচ্চাৰণৰ একোটা বিশেষ ভংগীহে।উদাহৰণ: 'কঁকাল' শব্দটোত থকা চন্দ্ৰবিন্দু (নাসিক্যভৱন) এটা অবিভাজ্য ধ্বনি। ইয়াক ব্যঞ্জনধ্বনিৰ পৰা পৃথক কৰি অকলে উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰি, কিন্তু ই শব্দটোৰ উচ্চাৰণ আৰু অৰ্থত প্ৰভাৱ পেলায়।

৮। নিয়ত আৰু অনিয়ত ধ্বনিৰ পাৰ্থক্য কি ?

উত্তৰ :

৯। চন্দ্ৰবিন্দু (ঁ)ৰ বিশিষ্ট ধ্বনিৰ মৰ্যাদা আছেনে? উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ :অসমীয়া ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু (ঁ)ৰ বিশিষ্ট ধ্বনিৰ মৰ্যাদা আছে I উদাহৰণ :

১. কাহ (এবিধ বেমাৰ বা ডিঙিৰ খচখচনি) ; কাঁহ (এবিধ ধাতু বা মিশ্ৰিত ধাতু)

২. আহ (অহা ক্ৰিয়াৰ আদেশসূচক ৰূপ) ; আঁহ (গছ বা ফলৰ ভিতৰত থকা সূতাৰ দৰে অংশ)

৩. গাত (শৰীৰত) ; গাঁত (মাটিৰ গাত বা গৰ্ত)

৪. হাত (শৰীৰৰ অংগ) ; হাঁত (আঘাত বা চাব)

১০। ‘সুৰ লহৰ’ৰ বাবে অসমীয়া বাক্যৰ অৰ্থ পৰিৱৰ্তন হয়নে ? উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষাত ‘সুৰ লহৰ’ (Intonation)-ৰ বাবে বাক্যৰ অৰ্থৰ পৰিৱৰ্তন নিশ্চিতভাৱে হয়। সুৰ লহৰ হ’ল কথা কওঁতে সুৰৰ যি উঠা-নমা হয়, তাকে বুজায়। একেটা বাক্যকে বেলেগ বেলেগ সুৰেৰে ক’লে তাৰ ভাৱ বা অৰ্থ সলনি হৈ যায়। অসমীয়া ভাষাত সুৰ লহৰে কেনেকৈ অৰ্থ সলনি কৰে, তাৰ উদাহৰণ তলত দিয়া হ’ল: উদাহৰণ: "তুমি ভাত খালা"

এই একেটা বাক্যকে সুৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাই তিনিটা বেলেগ অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি:

১. সাধাৰণ বিবৃতি (Statement): যেতিয়া আমি স্বাভাৱিক সুৰত কওঁ— "তুমি ভাত খালা।" ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল কোনোবাই ভাত খোৱা কাৰ্যটো সম্পূৰ্ণ কৰাৰ এটা খবৰ বা তথ্য দিয়া।

২. প্ৰশ্নবোধক (Question): যেতিয়া বাক্যটোৰ শেষৰ ফালে সুৰটো অলপ ওপৰলৈ তোলা হয়— "তুমি ভাত খালা?" তেতিয়া ই এটা প্ৰশ্নলৈ ৰূপান্তৰিত হয়। অৰ্থাৎ, তুমি ভাত খাইছা নে নাই সেইটো জানিব বিচৰা হৈছে।

৩. আশ্চৰ্যবোধক (Exclamatory): যেতিয়া আচৰিত হোৱা বা বিস্ময় প্ৰকাশ কৰা সুৰেৰে কোৱা হয়— "তুমি ভাত খালা!" ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইমান সোনকালে বা ইমান বেছি ভাত কেনেকৈ খালা তাক লৈ বক্তা আচৰিত হৈছে।

১১। নাসিক্য আৰু অনুনাসিক ধ্বনি কাক বোলে ?

উত্তৰ : যিবোৰ ব্যঞ্জনধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে মুখৰ ভিতৰত ক’ৰবাত নহয় ক’ৰবাত বায়ুৰ বাধাৰ সৃষ্টি হয় আৰু বায়ু কেৱল নাকেৰে ওলাই যায়, তেনে ধ্বনিক নাসিক্য ধ্বনি বোলে।উদাহৰণ: মা , নাম , বেঙেনা । 

​যেতিয়া কোনো এটা স্বৰধ্বনি উচ্চাৰণ কৰোঁতে বায়ু একেলগে মুখ আৰু নাক—এই দুয়োটা পথেৰে ওলাই যায়, তেতিয়া সেই স্বৰধ্বনিটোক অনুনাসিক ধ্বনি বোলে।উদাহৰণ: হাঁহি , কুঁৱলী ।

১২। এ আৰু এ’ ধ্বনিৰ পাৰ্থক্য দেখুৱাই দুয়োৰে শব্দ লিখা।

উত্তৰ :

১৩। অ আৰু অ’ ধ্বনিৰ পাৰ্থক্য দেখুৱাই দুয়োৰে শব্দ লিখা।

উত্তৰ 

১৪। অঘোষ আৰু সঘোষ বৰ্ণ কাক বোলে ?

উত্তৰ :যিবোৰ বৰ্ণ উচ্চাৰণ কৰোঁতে আমাৰ স্বৰতন্ত্ৰী কঁপনি নুঠে বা বৰ্ণটোৰ উচ্চাৰণত কোনো গম্ভীৰ নাদ (ঘোষ) সৃষ্টি নহয়, তাকে অঘোষ বৰ্ণ বোলে।উদাহৰণ:

• ক, খ

• চ, ছ

• ট, ঠ

• ত, থ

• প, ফ

​যিবোৰ বৰ্ণ উচ্চাৰণ কৰোঁতে আমাৰ স্বৰতন্ত্ৰী কঁপনি উঠে আৰু এটা গম্ভীৰ শব্দ বা নাদৰ সৃষ্টি হয়, তাকে সঘোষ বৰ্ণ বোলে।উদাহৰণ:

• গ, ঘ, ঙ

• জ, ঝ, ঞ

• ড, ঢ, ণ

• দ, ধ, ন

• ব, ভ, ম

১৫। অল্পপ্ৰাণ আৰু মহাপ্ৰাণ বৰ্ণ কাক বোলে ?

উত্তৰ :যিবোৰ বৰ্ণ উচ্চাৰণ কৰোঁতে মুখৰ পৰা খুব কম পৰিমাণৰ বায়ু বা নিশাহ বাহিৰ হয়, তাকে অল্পপ্ৰাণ বৰ্ণ বোলে। এইবোৰ বৰ্ণৰ উচ্চাৰণ চুটি আৰু সহজ।উদাহৰণ:

• ক, গ

• চ, জ

• ট, ড

• ত, দ

• প, ব

​যিবোৰ বৰ্ণ উচ্চাৰণ কৰোঁতে মুখৰ পৰা অধিক পৰিমাণৰ বায়ু বা নিশাহ জোৰেৰে বাহিৰ হয়, তাকে মহাপ্ৰাণ বৰ্ণ বোলে। এইবোৰ বৰ্ণ উচ্চাৰণ কৰিবলৈ অলপ বেছি শক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়।উদাহৰণ:

• খ, ঘ

• ছ, ঝ

• ঠ, ঢ

• থ, ধ

• ফ, ভ

নীতিদীৰ্ঘ প্ৰশ্ন :

১। অসমীয়া ভাষা সাহিত্যত মিছনেৰীসকলৰ অৱদান উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত খ্ৰীষ্টান মিছনেৰীসকলৰ ভূমিকা কোনোকালে পাহৰিব নোৱাৰি। আচলতে, ঊনবিংশ শতিকাত যেতিয়া অসমীয়া ভাষা নিজৰ ঘৰতে এলাগী হৈ পৰিছিল আৰু স্কুল-কাছাৰীৰ পৰা বিতাড়িত হৈ এক চৰম সংকটৰ গৰাহত পৰিছিল, ঠিক সেই সময়তে মিছনেৰীসকলে এই ভাষাটোক মৰম দি বুকুত সাৱটি লৈছিল। ১৮৩৬ চনত আমেৰিকান বেপ্তিষ্ট মিছনেৰীসকল অসমলৈ অহাটো আমাৰ ভাষাৰ বাবে আছিল এক আশীৰ্বাদস্বৰূপ।তেওঁলোকৰ অৱদানসমূহক আমি এনেদৰে চাব পাৰোঁ:

• অৰুণোদইৰ প্ৰকাশ: ১৮৪৬ চনত শিৱসাগৰৰ মিছন প্ৰেছৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম অসমীয়া সংবাদ পত্ৰ 'অৰুণোদই' আছিল আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ বুনিয়াদ। ই কেৱল বাতৰি কাকতেই নাছিল, বৰঞ্চ ই অসমীয়া মানুহৰ মাজত আধুনিক চিন্তা-চৰ্চা আৰু সাহিত্যিক পৰিবেশ গঢ়ি তুলিছিল।

• প্ৰথম অসমীয়া ব্যাকৰণ আৰু অভিধান: ১৮৩৯ চনত উইলিয়াম ৰবিনছনে লিখা প্ৰথম অসমীয়া ব্যাকৰণ আৰু ১৮৬৭ চনত মাইলছ ব্ৰনছনে সংকলন কৰা "অসমীয়া-ইংৰাজী অভিধান'" খনে আমাৰ ভাষাটোক এক শক্তিশালী ভেটি প্ৰদান কৰিছিল।

• ভাষাৰ মৰ্যাদা পুনৰুদ্ধাৰ: ১৮৩৭ চনৰ পৰা ১৮৭৩ চনলৈ অসমৰ স্কুল-কাছাৰীত বাংলা ভাষা প্ৰচলন কৰা হৈছিল। সেই সময়ত মাইলছ ব্ৰনছন, নাথান ব্ৰাউন আদি মিছনেৰীসকলে চৰকাৰৰ ওচৰত যুঁজ দি অসমীয়া ভাষাৰ স্বতন্ত্ৰতা প্ৰমাণ কৰিছিল আৰু আমাৰ ভাষাৰ মৰ্যাদা ঘূৰাই আনিছিল।

• আধুনিক গদ্যৰ সূচনা: মিছনেৰীসকলে ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বাবে বাইবেলৰ অনুবাদ কৰাৰ লগতে যিবোৰ পুথি ৰচনা কৰিছিল, তাৰ জৰিয়তে অসমীয়া গদ্যই এক সৰল আৰু আধুনিক ৰূপ লাভ কৰিছিল। 'যাত্ৰিকৰ যাত্ৰা'ৰ দৰে অনুবাদমূলক গ্ৰন্থই আমাৰ কথ্য ভাষাক সাহিত্যৰ মৰ্যাদা দিছিল।

সামৰণি: মুঠতে ক'বলৈ গ'লে, আনন্দৰাম ঢেকীয়াল ফুকনৰ দৰে মনিষীসকলৰ লগত কান্ধত কান্ধ মিলাই মিছনেৰীসকলে সেইদিনা আমাৰ ভাষাটোক যি প্ৰাণ দিছিল, তাৰ বাবেই আজি আমি মুক্তমনে অসমীয়া ভাষা চৰ্চা কৰিব পাৰিছোঁ। তেওঁলোকৰ সেই নিঃস্বাৰ্থ কৰ্ম অসমীয়া জাতিয়ে সদায় শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰিব।

২। সংস্কৃত আৰু অসমীয়া ভাষাৰ ধ্বনিতত্ত্বৰ পাৰ্থক্য উল্লেখ কৰা।         

উত্তৰ :সংস্কৃত হ’ল এটা অতি নিয়মানুৱৰ্তী আৰু কঠিন উচ্চাৰণৰ ভাষা, আনহাতে অসমীয়া ভাষা উচ্চাৰণৰ দিশৰ পৰা বহুত সৰল আৰু কোমল। ইহঁতৰ মাজত থকা প্ৰধান পাৰ্থক্যবোৰ এনেধৰণৰ:

১. উষ্ম বৰ্ণৰ উচ্চাৰণ (Sibilants) : সংস্কৃতত শ (তালব্য), ষ আৰু স —এই তিনিটাৰ উচ্চাৰণ সম্পূৰ্ণ বেলেগ বেলেগ আছিল।

• কিন্তু অসমীয়া ভাষাত এই তিনিওটাৰে উচ্চাৰণ নাইকিয়া হৈ তাৰ ঠাইত এটা বিশেষ 'কণ্ঠ্য' বা 'জিহ্বামূলীয়' ধ্বনিৰ (যিটো শুনা যায় ইংৰাজী 'H' বা জাৰ্মান 'CH' ৰ দৰে) সৃষ্টি হৈছে। কেৱল যুক্তাক্ষৰতহে কেতিয়াবা ইয়াৰ উচ্চাৰণ 'চ'ৰ দৰে হয়।

২. মূৰ্ধন্য ধ্বনিৰ অভাৱ: সংস্কৃতত ট, ঠ, ড, ঢ আৰু ণ—এইবোৰ উচ্চাৰণ কৰোঁতে জিভাখন মূৰ্ধা বা ওপৰৰ তালুত লগাব লাগে।

• অসমীয়া ভাষাত এই বিশেষ মূৰ্ধন্য উচ্চাৰণটো নাই। আমি ট-বৰ্গ আৰু ত-বৰ্গ (ত, থ, দ, ধ) দুয়োটাকে দন্তমূলীয় (Alveolar) হিচাপেহে উচ্চাৰণ কৰোঁ। অৰ্থাৎ, আমাৰ উচ্চাৰণত 'ট' আৰু 'ত'ৰ মাজত যিমান পাৰ্থক্য থাকিব লাগে, সিমান নাথাকে।

৩. নাসিক্য ধ্বনি: সংস্কৃতত বৰ্গীয় নাসিক্য ধ্বনি (ঙ, ঞ, ণ, ন, ম) পাঁচোটাৰে সুকীয়া প্ৰয়োগ আছিল।

• অসমীয়া ভাষাত 'ঞ' আৰু 'ণ'ৰ নিজাকৈ কোনো উচ্চাৰণ নাই। 'ঞ'ৰ উচ্চাৰণ প্ৰায় 'ন' বা 'য়'ৰ দৰে হয় আৰু 'ণ'ৰ উচ্চাৰণ সদায় 'ন'ৰ দৰে হয়।

৪. নতুন স্বৰধ্বনিৰ সৃষ্টি: অসমীয়া ভাষাত দুটা বিশেষ স্বৰধ্বনি আছে যিটো সংস্কৃতত নাই— সেই দুটা হ’ল 'অ’' (ওপৰত উৰ্ধকমা থকা) আৰু 'এ’' (যিটোৰ উচ্চাৰণ ইংৰাজী 'Apple'ৰ 'A' ৰ দৰে)।

৩। অসমীয়া ধ্বনিতত্ত্বত অনাৰ্য ভাষাৰ প্ৰভাৱ বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ :অসমীয়া ভাষাৰ যিটো বিশেষ সুৰ বা ধ্বনি— যিটো শুনিলে আমি একেবাৰতে চিনি পাওঁ যে এইটো আমাৰ আপোন ভাষা, তাৰ অন্তৰালত আছে শতিকা জুৰি চলি অহা অনাৰ্য ভাষাসমূহৰ গভীৰ প্ৰভাৱ। আমাৰ ভাষাটো কেৱল সংস্কৃতৰ পৰাই বৈ অহা নাই; বৰঞ্চ এই মাটিত থকা তিব্বত-বৰ্মী আৰু অষ্ট্ৰ'-এচিয়াটিক গোষ্ঠীৰ মানুহখিনিৰ মুখৰ ভাষাই আমাৰ ধ্বনিতত্ত্বক এক অনন্য ৰূপ দিছে।এই প্ৰভাৱসমূহক আমি এনেদৰে চাব পাৰোঁ:

• দন্ত্য আৰু মূৰ্ধন্যৰ মিলন: সংস্কৃতত 'ত, থ, দ, ধ' (দন্ত্য) আৰু 'ট, ঠ, ড, ঢ' (মূৰ্ধন্য) উচ্চাৰণ কৰোঁতে জিভাৰ স্থান বেলেগ আছিল। কিন্তু বড়ো, কছাৰী বা আহোম আদি ভাষাত এই পাৰ্থক্যটো নাছিল। ফলত অসমীয়া উচ্চাৰণটো সহজ হৈ পৰিল আৰু আমি দুয়োটা বৰ্গকে 'দন্তমূলীয়' (Alveolar) হিচাপে একেধৰণে উচ্চাৰণ কৰিবলৈ শিকিলোঁ।

• শব্দৰ আৰম্ভণিত দিয়া জোৰ: তুমি মন কৰিছানে, আমি অসমীয়া শব্দবোৰ কওঁতে প্ৰথম আখৰটোত অলপ বেছিকৈ জোৰ দিওঁ? এইটোকে 'শ্বাসাঘাত' (Initial Stress) বুলি কোৱা হয়। ভাষাবিদসকলৰ মতে, এইটো তিব্বত-বৰ্মী ভাষাৰ এক পোনপটীয়া প্ৰভাৱ।

• অনুনাসিক বা চন্দ্ৰবিন্দুৰ প্ৰয়োগ: অসমীয়া কথিত ভাষাত চন্দ্ৰবিন্দু বা নাসিক্য ধ্বনিৰ যি ব্যাপক ব্যৱহাৰ দেখা যায়, সেয়াও বহু পৰিমাণে আমাৰ এই অঞ্চলৰ থলুৱা অনাৰ্য ভাষাৰ সংমিশ্ৰণৰ ফল।

সামৰণি: সঁচাকৈ ক’বলৈ গ’লে, অনাৰ্য ভাষাৰ এই প্ৰভাৱবোৰেই অসমীয়াক আন ভাৰতীয় আৰ্য ভাষাতকৈ (যেনে— হিন্দী বা বাংলা) সুকীয়া আৰু মৰম লগা কৰি তুলিছে। ই আমাৰ ভাষাটোক এক শক্তিশালী আৰু স্বতন্ত্ৰ ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।

৪। সংস্কৃতৰ শিস ধ্বনি অসমীয়াত কিদৰে উচ্চাৰিত হয়, বর্ণনা কৰা I

উত্তৰ : অসমীয়া ভাষাৰ উচ্চাৰণৰ আটাইতকৈ আমোদজনক আৰু বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ দিশটোৱেই হ’ল সংস্কৃতৰ শিস ধ্বনিসমূহৰ পৰিৱৰ্তন। সংস্কৃতত 'শ' (তালব্য), 'ষ' (মূৰ্ধন্য) আৰু 'স' (দন্ত্য)—এই তিনিটা বৰ্ণৰ উচ্চাৰণ সম্পূৰ্ণ বেলেগ বেলেগ আছিল। কিন্তু আমাৰ অসমীয়া ভাষাই এই গোটেই ধাৰণাটোকেই এক নতুন আৰু অনন্য মাত্ৰা দিলে। কেনেকৈ এই পৰিৱৰ্তন ঘটিল, তাৰ এক চমু আভাস তলত দিয়া হ’ল:

• তিনিটা ধ্বনিৰ একত্ৰীকৰণ: সংস্কৃতত যিটো শিস ধ্বনি বা হিচহিচনি শব্দ আছিল, অসমীয়া ভাষাত সেইটো প্ৰায় নাইকিয়া হৈ পৰিল। আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে এই তিনিওটা বৰ্ণকে (শ, ষ, স) একেটা বিশেষ ধৰণৰ উচ্চাৰণলৈ লৈ আহিল। ইয়াক ভাষাবিজ্ঞানৰ ভাষাত 'জিহ্বামূলীয়' বা 'কণ্ঠ্য' (Guttural) ধ্বনি বুলি কোৱা হয়।

• যুক্তাক্ষৰত ইয়াৰ ৰূপ: অৱশ্যে মন কৰিবলগীয়া কথাটো হ’ল, যেতিয়া এই শিস ধ্বনিবোৰ অন্য ব্যঞ্জনৰ লগত যুক্ত হয় (যেনে— 'স্ত', 'স্থ', 'স্ম'), তেতিয়া কিন্তু ইহঁতৰ উচ্চাৰণ আকৌ কিছু পৰিমাণে সংস্কৃতৰ দৰেই দন্ত্য বা 'চ' সদৃশ হৈ পৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, 'নমস্কাৰ' বা 'আকাশ' বুলি কওঁতে আমি ইয়াৰ পাৰ্থক্যটো ধৰিব পাৰোঁ।

সামৰণি: আচলতে এই অনা-আৰ্য বা তিব্বত-বৰ্মী প্ৰভাৱৰ বাবেই আমাৰ উচ্চাৰণত এই পৰিৱৰ্তন আহিল। এই বিশেষ উচ্চাৰণটোৱেই হ’ল আমাৰ পৰিচয়, যিয়ে অসমীয়া ভাষাক ভাৰতৰ আন সকলো ভাষাতকৈ এক স্বতন্ত্ৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিছে।

৫। সংস্কৃতৰ লিংগ আৰু বচন অসমীয়াত কিদৰে পৰিৱৰ্তন হৈছে বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ :সংস্কৃতৰ পৰা অসমীয়ালৈ আহোঁতে লিংগ আৰু বচনৰ ক্ষেত্ৰত এক আমূল আৰু সৰলীকৃত পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। সংস্কৃতত লিংগ বিচাৰ কৰা হৈছিল শব্দৰ গঠন বা ব্যাকৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি (Grammatical Gender) আৰু তাত পুংলিংগ, স্ত্ৰীলিংগৰ লগতে 'ক্লীব লিংগ'ৰো প্ৰচলন আছিল, কিন্তু অসমীয়াত ক্লীব লিংগৰ ধাৰণাটো লোপ পাই লিংগ বিচাৰ কেৱল প্ৰাকৃতিক বা জৈৱিক পাৰ্থক্যৰ (Natural Gender) ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিল। একেদৰে, বচনৰ ক্ষেত্ৰত সংস্কৃতত থকা 'একবচন', 'দ্বিবচন' আৰু 'বহুবচন'—এই তিনিটা ভাগৰ পৰা অসমীয়াত 'দ্বিবচন'টো সম্পূৰ্ণৰূপে আঁতৰি গ’ল আৰু কেৱল একবচন আৰু বহুবচনহে ৰৈ গ’ল। ইয়াৰ উপৰি, সংস্কৃতত বিশেষ্যৰ লিংগভেদে বিশেষণৰো ৰূপ সলনি হৈছিল, কিন্তু অসমীয়াত বিশেষণৰ কোনো লিংগভেদ নাই; বৰঞ্চ অসমীয়াত 'টো', 'খন', 'ডাল' আদিৰ দৰে নিৰ্দিষ্টতাবাচক প্ৰত্যয় আৰু 'বোৰ', 'হঁত', 'সকল' আদি বহুবচনবাচক চিনৰ ব্যৱহাৰহে অধিক প্ৰসাৰিত হ’ল।

৬| নিকা অসমীয়া ভাষা লিখাৰ বাবে কেনেধৰণৰ দিশবোৰৰ প্ৰতি মন কৰিব লাগে নিজৰ দৃষ্টিভঙ্গীৰে আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: অসমীয়া ভাষা আমাৰ গৌৰৱ আৰু পৰিচয়। এই ভাষা নিকা বা শুদ্ধ ৰূপত লিখাটো প্ৰত্যেকজন অসমীয়াৰ দায়িত্ব। নিকা অসমীয়া ভাষা লিখাৰ বাবে তলত দিয়া দিশবোৰৰ প্ৰতি বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়া উচিত:

১. বানানৰ শুদ্ধতা: নিকা ভাষাৰ প্ৰথম চৰ্তই হ’ল শুদ্ধ বানান। হ্ৰস্ব ই-কাৰ, দীর্ঘ ঈ-কাৰ, হ্ৰস্ব উ-কাৰ আৰু দীর্ঘ ঊ-কাৰৰ প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰত সচেতন হ’ব লাগে। বিশেষকৈ তৎসম আৰু তদ্ভৱ শব্দৰ বানানৰ পাৰ্থক্য বুজি লিখা উচিত। 

২. যতি চিহ্নৰ সঠিক প্ৰয়োগ: যতি চিহ্নৰ ভুল প্ৰয়োগে বাক্যৰ অৰ্থ সলনি কৰি দিব পাৰে। গতিকে ক’ত দাড়ি, কমা বা প্ৰশ্নবোধক চিহ্ন দিব লাগে, সেই বিষয়ে জ্ঞান থকাটো জৰুৰী। 

৩. ত্ৰিবৰ্ণৰ ব্যৱহাৰ (শ, ষ, স): অসমীয়া ভাষাত তিনিটা 'স' থাকিলেও ইয়াৰ উচ্চাৰণ প্ৰায় একে। কিন্তু লিখাৰ সময়ত কোনটো শব্দত কোনটো 'স' ব্যৱহাৰ হ'ব, সেইটো অভিধান চাই আয়ত্ত কৰিব লাগে। 

৪. ণত্ব বিধি আৰু ষত্ব বিধি: 'ণ' আৰু 'ষ'ৰ ব্যৱহাৰিক নিয়মসমূহ জানিলে বানানৰ ভুল বহু পৰিমাণে কমি যায়। 

৫. শব্দৰ অপপ্ৰয়োগ বৰ্জন: বহু সময়ত আমি ভুলকৈ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰোঁ। যেনে 'কৃপনতা'ৰ ঠাইত 'কৃপণালি' বা 'শুদ্ধতা'ৰ ঠাইত 'শুদ্ধাশুদ্ধি'ৰ ভুল প্ৰয়োগৰ পৰা বিৰত থাকিব লাগে। 

৬. বিদেশী শব্দৰ অসমীয়াকৰণ: আন ভাষাৰ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰোঁতে অসমীয়া ভাষাৰ ধ্বনি প্ৰকৃতিৰ লগত মিল থকাকৈ লিখিব লাগে। 

৭. বাক্য গাঁথনি: বাক্যবোৰ অতিশয় দীঘল নকৰি চুটি আৰু স্পষ্ট কৰিলে ভাষা নিকা হয়। একেটা শব্দৰে বাৰে বাৰে প্ৰয়োগ (Redundancy) কমাব লাগে।

সামৰণিত ক’ব পাৰি যে নিয়মিত অভিধান চলোৱা আৰু মান্য গ্ৰন্থ অধ্যয়ন কৰাৰ অভ্যাস কৰিলেহে নিকা অসমীয়া ভাষা লিখাৰ দক্ষতা গঢ়ি উঠে।

৭.  স্বৰপুঞ্জৰ বিসংগতি আৰু যুক্ত ব্যঞ্জনৰ বিজুতি সম্পৰ্কে এটি আলোচনা প্রস্তুত কৰা।

উত্তৰ: অসমীয়া লিখিত ভাষাত প্ৰায়েই উচ্চাৰণ আৰু বানানৰ মাজত কিছুমান ত্ৰুটি বা বিসংগতি দেখা যায়। এইবোৰক মূলতঃ দুটা ভাগত আলোচনা কৰিব পাৰি:

১. স্বৰপুঞ্জৰ বিসংগতি :

অসমীয়া ভাষাত দুটা বা ততোধিক স্বৰধ্বনি কেতিয়াবা একেলগে উচ্চাৰিত হয়। লিখাৰ সময়ত এই স্বৰপুঞ্জবোৰ সঠিককৈ প্ৰকাশ নকৰিলে অৰ্থৰ খেলিমেলি হ’ব পাৰে।

• ‘য়’ আৰু ‘ৱ’ৰ প্ৰয়োগ: অসমীয়া স্বৰপুঞ্জৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ বেছি বিসংগতি দেখা যায় ‘য়’ আৰু ‘ৱ’ শ্ৰুতি ধ্বনিৰ ব্যৱহাৰত। বহু ক্ষেত্ৰত স্বৰবৰ্ণৰ সলনি এই শ্ৰুতিধ্বনিবোৰ ভুলকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

  • উদাহৰণ: 'খাওঁ' লিখিবলৈ গৈ বহুতে 'খাবোঁ' বা 'খাৱ' লিখে, যিটো অশুদ্ধ। একেদৰে 'গৈছিল'ৰ ঠাইত 'গইছিল' লিখাটো স্বৰপুঞ্জৰ বিসংগতি।

• উচ্চাৰণ আৰু লিখনৰ পাৰ্থক্য: আমি কওঁতে 'খাইছোঁ' বুলি কওঁ যদিও লিখোতে 'খাইছোঁ' লিখিব লাগে। কিন্তু বহুসময়ত মানুহে উচ্চাৰণ অনুসৰি 'খাইছু' বা 'খাইছো' লিখে। ইয়েই স্বৰপুঞ্জৰ বিসংগতিৰ সৃষ্টি কৰে।

২. যুক্ত ব্যঞ্জনৰ বিজুতি :

অসমীয়া যুক্তাক্ষৰবোৰ গঠন আৰু প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট জটিলতা আছে। ইয়াৰ সঠিক জ্ঞানৰ অভাৱত বানানত বিজুতি ঘটে।

• একে উচ্চাৰণৰ বিভিন্ন বৰ্ণ: অসমীয়া ভাষাত 'চ-ছ', 'জ-ঝ', 'ত-ট', 'ন-ণ', 'শ-ষ-স' আদিৰ উচ্চাৰণ প্ৰায় একে হোৱাৰ বাবে যুক্ত ব্যঞ্জন গঠনত খেলিমেলি হয়।

  • উদাহৰণ: 'প্ৰশ্ন' লিখোতে 'শ'ৰ লগত 'ন' যোগ হয়। কিন্তু বহুতে ইয়াক 'প্ৰস্ন' বা 'প্ৰষ্ণ' বুলি লিখে।

• যুক্তাক্ষৰৰ ৰূপান্তৰ: কিছুমান যুক্তাক্ষৰ দেখিবলৈ মূল বৰ্ণ দুটাতকৈ বেলেগ হয়। যেনে— হ + ম = হ্ম (ব্ৰহ্মপুত্ৰ), ক + ষ = ক্ষ (ক্ষমা)। এইবোৰৰ গঠন সঠিককৈ নজনাৰ বাবে লিখাৰ সময়ত বিজুতি ঘটে।

• ব-ফলা আৰু য-ফলাৰ ভুল: 'স্বত্ব' (অধিকাৰ) আৰু 'সত্ত্ব' (অস্তিত্ব) — এই দুয়োটাৰ যুক্তাক্ষৰৰ ব্যৱহাৰ পৃথক, কিন্তু সচৰাচৰ একে কৰি পেলোৱা হয়।

**************

অতি চমু প্ৰশ্ন দিয়া :

১/ বাক্যৰ পৰিপূৰ্ণ অৰ্থ বুজিবলৈ এটা পদৰ পিছত আন এটা পদ শুনাৰ যি ইচ্ছা, তাক কি বুলি কোৱা হয় ?

উত্তৰঃ আকাংক্ষা I

২/ অসমীয়া বাক্য বিন্যাসৰ প্ৰধান ক্ৰমটো কি ?

উত্তৰঃকৰ্তা + কৰ্ম + ক্ৰিয়া।

৩/ 'যোগ্যতা' বুলিলে বাক্যৰ কিহক বুজায় ?

উত্তৰঃযোগ্যতা বুলিলে বাক্যত ব্যৱহৃত পদবোৰৰ অৰ্থগত সংগতি বা যুক্তিপূৰ্ণ সম্বন্ধক বুজায়।

৪/ 'বাক্যত ব্যৱহৃত হোৱা প্ৰতিটো শব্দই একো একোটা ___।' (খালী ঠাই পূৰণ কৰা)

উত্তৰঃপদ।

৫/ এটা ভাৱবোধক যতি চিহ্নৰ উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰঃবিস্ময়বোধক চিন (!)।

৬/ 'অসমীয়া সংখ্যাবাচক শব্দ' হিচাপে ১০০-ক আখৰেৰে লিখিলে কি হ'ব ?

উত্তৰঃএশ।

৭/ কোনো কথাৰ উদাহৰণ দিওঁতে সাধাৰণতে কোনটো যতি চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয় ?

উত্তৰঃকোলন (:) বা ডেচ (—)।

৮/ 'তদ্ধিত প্ৰত্যয়' কাৰ লগত যোগ হয়— প্ৰতিপদিক নে ধাতুৰ লগত ?

উত্তৰঃপ্ৰাতিপদিক (নাম শব্দৰ) লগত।

৯/ বন্ধনী (Bracket) চিহ্নৰ প্ৰয়োজনীয়তা ক’ত ?

উত্তৰঃনিৰ্দিষ্টতাবাচক প্ৰত্যয়।

১০/ বাক্যত আসত্তি (Proximity) বুলিলে কি বুজায় ?

উত্তৰঃআসত্তি মানে হ’ল বাক্যৰ পদবোৰৰ ক্ৰম অনুসৰি যথাস্থানত স্থাপন কৰা কাৰ্য।

চমু প্ৰশ্ন :

১/ অসমীয়া বাক্যত পদৰ সংগতি বুলিলে কি বুজা ?

উত্তৰঃবাক্যৰ এটা পদৰ লগত আন এটা পদৰ লিংগ, বচন বা পুৰুষ অনুযায়ী যি ব্যাকৰণগত মিল থাকে, তাকেই পদৰ সংগতি বোলে।

২/ বাক্যৰ দুটা প্ৰধান অংশ কি কি ? চমুকৈ লিখা।

উত্তৰঃবাক্যৰ প্ৰধান অংশ দুটা হ’ল— উদ্দেশ্য (Subject) আৰু বিধেয় (Predicate)।

৩/ 'বাক্যত যোগ্যতা থকাটো কিয় প্ৰয়োজন ?'— এটা উদাহৰণেৰে বুজাই দিয়া।

উত্তৰঃবাক্য এটা যুক্তিপূৰ্ণ হ’বলৈ যোগ্যতাৰ প্ৰয়োজন। উদাহৰণস্বৰূপে— "মাছে আকাশত উৰিছে" বুলি ক’লে যোগ্যতা নাথাকে, কাৰণ মাছ আকাশত উৰাটো অসম্ভৱ।

৪/ ছেদ (Comma) আৰু গুৰু-যতি (Semicolon) ব্যৱহাৰৰ পাৰ্থক্য কি ?

উত্তৰঃছেদ বা ক’মা ( , ) ব্যৱহাৰ কৰা হয় অতি অলপ সময় ৰবলৈ। আনহাতে, ক’মাতকৈ অলপ বেছি সময় ৰবলৈ হ’লে গুৰু-যতি বা ছেমিক’লন ( ; ) ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

৫/ খণ্ডবাক্য আৰু গৰ্ভবাক্যৰ মাজত থকা এটা মূল পাৰ্থক্য লিখা।

উত্তৰঃখণ্ডবাক্যই সম্পূৰ্ণ অৰ্থ প্ৰকাশ নকৰে, ই এটা ডাঙৰ বাক্যৰ অংশহে। গৰ্ভবাক্য হ’ল এটা প্ৰধান বাক্যৰ ভিতৰত সোমাই থকা আন এটা বাক্য।

৬/ অসমীয়া ভাষাৰ লিঙ্গভেদে শব্দ বিভক্তিৰ যিকোনো দুটা নিয়ম উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃঅসমীয়া ভাষাৰ লিঙ্গভেদে শব্দ বিভক্তিৰ যিকোনো দুটা নিয়ম-

(i) কৰ্তাৰ পুৰুষ অনুযায়ী ক্ৰিয়াৰ বিভক্তি সলনি হয়। 

(ii) কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত বিশেষণ পদৰো স্ত্ৰীলিংগৰ ৰূপ হয় (যেনে: সুন্দৰ ল’ৰা, সুন্দৰী ছোৱালী)।

৭/ জতুৱা ঠাঁচ কাক বোলে ? এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰঃকোনো শব্দ বা শব্দসমষ্টিয়ে যেতিয়া নিজা আক্ষৰিক অৰ্থ এৰি এক বিশেষ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰে, তাক জতুৱা ঠাঁচ বোলে। উদাহৰণ: কপাল ফুটা (অৰ্থাৎ দুৰ্ভাগ্য হোৱা)।

৮/ তলৰ বাক্যটো শুদ্ধ কৰি লিখা: "মই কালি গুৱাহাটীত যাম।"

উত্তৰঃ মই কালি গুৱাহাটীলৈ গৈছিলোঁ। (কাৰণ 'কালি' শব্দটোৱে অতীত বুজাইছে)।

৯/ বন্ধনী (Bracket) চিহ্নৰ প্ৰয়োজনীয়তা ক’ত ?

উত্তৰঃবাক্যৰ মাজত কোনো পদৰ ব্যাখ্যা দিবলৈ বা কোনো কথাৰ উৎস বুজাবলৈ বন্ধনী ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

১০/ সংস্কৃত তদ্ধিত প্ৰত্যয় ব্যৱহাৰ কৰি দুটা শব্দ গঠন কৰা।

উত্তৰঃসংস্কৃত তদ্ধিত প্ৰত্যয় ব্যৱহাৰ কৰি দুটা শব্দ-

(i) ধৰ্ম + অষ্ণ = ধাৰ্মিক। 

(ii) সমাজ + অষ্ণ = সামাজিক।

দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন :

১/ বাক্যৰ উপাদান হিচাপে আকাঙ্ক্ষা, যোগ্যতা আৰু আসত্তিৰ বিষয়ে বিস্তৃত আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃঅসমীয়া ব্যাকৰণৰ নিয়ম অনুসৰি, এটা সম্পূৰ্ণ বাক্য গঠন হ’বলৈ কেৱল কেইটামান পদৰ সমষ্টি হ’লেই নহয়, সেই পদসমূহৰ মাজত এক নিৰ্দিষ্ট সম্বন্ধ থকাটো প্ৰয়োজন। এটা সাৰ্থক বাক্যৰ বাবে প্ৰধানকৈ তিনিটা উপাদান বা গুণ থকাটো অপৰিহাৰ্য: আকাঙ্ক্ষা, যোগ্যতা আৰু আসত্তি।তলত এই তিনিওটা উপাদানৰ বিষয়ে বিস্তৃত আলোচনা কৰা হ’ল:

১. আকাঙ্ক্ষা (Expectancy): বাক্য এটাত এটা পদ শুনাৰ পিছত পৰৱৰ্তী পদটো শুনিবলৈ বা জানিবলৈ শ্রোতাৰ মনত যি প্ৰবল ইচ্ছা বা ধাউতি জাগে, তাকে আকাঙ্ক্ষা বোলা হয়। বাক্য এটাৰ অৰ্থ সম্পূৰ্ণ নহ’লে এই আকাঙ্ক্ষাৰ সৃষ্টি হয়।

• উদাহৰণ: যদি কোনোবাই কয়— "মই কাইলৈ স্কুললৈ...", তেন্তে বাক্যটো সম্পূৰ্ণ নহয়। ইয়াত 'যাম' বা 'নাযাওঁ' আদি এটা ক্ৰিয়া পদ শুনিবলৈ শ্ৰোতাৰ মনত আকাঙ্ক্ষা থাকি যায়।

• সাৰ্থক ৰূপ: "মই কাইলৈ স্কুললৈ যাম।" (ইয়াত ক্ৰিয়া পদটোৱে আকাঙ্ক্ষা পূৰণ কৰিছে।)

২. যোগ্যতা (Fitness/Compatibility):বাক্যত ব্যৱহৃত পদবোৰৰ মাজত অৰ্থগত মিল আৰু পাৰস্পৰিক সংগতি থকাটোকে যোগ্যতা বোলা হয়। অর্থাৎ, বাক্যই যিটো ভাব প্ৰকাশ কৰিছে, সেয়া বাস্তৱসন্মত আৰু যুক্তিসংগত হ’ব লাগে।

• উদাহৰণ: "মাছে আকাশত উৰিছে।"

• বিশ্লেষণ: ইয়াত বাক্যটোৰ গঠন ঠিক আছে, কিন্তু অৰ্থগত যোগ্যতা নাই। কাৰণ বাস্তৱত মাছে আকাশত নুৰে, পানীতহে সাতুৰে।

• সাৰ্থক ৰূপ: "চৰাই আকাশত উৰিছে" বা "মাছে পানীত সাতুৰিছে।"

৩. আসত্তি (Proximity/Order):বাক্যত ব্যৱহৃত পদবোৰ উপযুক্ত স্থানত বা সঠিক ক্ৰমত সজোৱাকে আসত্তি বোলে। পদবোৰ ইটোৰ পিছত সিটোকৈ সঠিক দূৰত্বত আৰু নিয়মমতে বহুৱালেহে বাক্যৰ অৰ্থ স্পষ্ট হয়।

• উদাহৰণ: "খাই ভাত মই আছোঁ।"

• বিশ্লেষণ: ইয়াত সকলোবোৰ প্ৰয়োজনীয় পদ আছে, কিন্তু সেইবোৰ সঠিক ক্ৰমত নাই। সেয়েহে বাক্যটোৱে কোনো স্পষ্ট ভাব প্ৰকাশ কৰিব পৰা নাই।

• সাৰ্থক ৰূপ: "মই ভাত খাই আছোঁ।" (ইয়াত পদবোৰৰ আসত্তি বা ক্ৰম সঠিক হৈছে।)

২/ অসমীয়া যতি চিহ্নৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰি যিকোনো পাঁচবিধ যতি চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ উদাহৰণেৰে বুজাই দিয়া।

উত্তৰঃঅসমীয়া লিখিত ভাষাত যতি চিহ্ন (Punctuation Marks) ৰ গুৰুত্ব অপৰিসীম। যতি চিহ্নই কেৱল বাক্য এটাৰ সমাপ্তি নুবুজায়, বৰঞ্চ ই ভাষা এটাক শৃংখলাবদ্ধ, অৰ্থপূৰ্ণ আৰু পঢ়ুৱৈৰ বাবে সহজবোধ্য কৰি তোলে। ইয়াৰ প্ৰধান গুৰুত্বসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:

• অৰ্থৰ স্পষ্টতা: যতি চিহ্নই বাক্যৰ আচল ভাবটো প্ৰকাশ কৰাত সহায় কৰে। এটা ভুল যতি চিহ্নই বাক্যৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ সলনি কৰি দিব পাৰে।
• পঠনৰ গতি নিৰ্ধাৰণ: পঢ়াৰ সময়ত ক’ত কিমান সময় ৰব লাগে, সেইটো যতি চিহ্নই নিৰ্দেশ কৰে। ই পাঠকক ভাগৰুৱা হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
• আৱেগ আৰু উচ্চাৰণ: প্রশ্ন, বিস্ময়, বা সম্বোধন আদি প্ৰকাশ কৰিবলৈ যতি চিহ্ন অপৰিহাৰ্য।
• বিভ্ৰান্তি দূৰীকৰণ: এটা দীঘলীয়া বাক্যৰ মাজত ভিন ভিন ধাৰণা পৃথক কৰিবলৈ ইয়াৰ প্ৰয়োজন।

পাঁচবিধ যতি চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ আৰু উদাহৰণ :

১. দাড়ি বা পূৰ্ণচ্ছেদ ( । ):বাক্য এটা সম্পূৰ্ণ হ’লে এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই বাক্যৰ সমাপ্তি বুজায়।

উদাহৰণ: মই সদায় পুৱা সোনকালে উঠো।

২. কমা বা অল্পপ্ৰাণ ( , ):বাক্যৰ মাজত অতি কম সময় ৰবৰ বাবে বা একে জাতীয় কেইবাটাও শব্দ পৃথক কৰিবলৈ কমা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: ৰাম, হৰি আৰু যদু একেলগে খেলি আছে।

৩. প্ৰশ্নবোধক চিহ্ন ( ? ): কোনো কথা জানিবলৈ বিচাৰিলে বা প্ৰশ্ন সুধিলে বাক্যৰ শেষত এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: তোমাৰ নাম কি ?

৪. বিস্ময়বোধক চিহ্ন ( ! ):মনৰ হৰ্ষ, বিষাদ, ঘৃণা, আচৰিত হোৱা আদি আৱেগ প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: আহ! কি সুন্দৰ দৃশ্য।

৫. কলন ( : ):কোনো কথাৰ উদাহৰণ দিবলৈ বা কোনো তালিকা আৰম্ভ কৰিবলৈ কলন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাটকত সংলাপৰ আগতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়।

উদাহৰণ: মানুহৰ প্ৰধান আহাৰ তিনিবিধ: ভাত, ৰুটি আৰু গাখীৰ।

৩/ পদৰ সংগতি আৰু ক্ৰম বুলিলে কি বুজা ? অসমীয়া বাক্যত পদৰ স্থান কেনে হোৱা উচিত, সেই বিষয়ে নিয়মসমূহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃবাক্যত ব্যৱহৃত পদসমূহৰ এটাৰ লগত আনটোৰ যি সম্বন্ধ বা মিল থাকে, তাকেই সংগতি বোলে। বিশেষকৈ অসমীয়া ভাষাত ক্ৰিয়াপদৰ লগত কৰ্তাৰ পুৰুষ আৰু বচনৰ যি মিল থাকে, সেইটোৱেই প্ৰধান সংগতি। উদাহৰণস্বৰূপ:

• মই ভাত খাওঁ। (প্ৰথম পুৰুষৰ লগত 'খাওঁ' ক্ৰিয়া)

• তুমি ভাত খোৱা। (দ্বিতীয় পুৰুষৰ লগত 'খোৱা' ক্ৰিয়া)

• সি ভাত খায়। (তৃতীয় পুৰুষৰ লগত 'খায়' ক্ৰিয়া)

ইয়াত কৰ্তা সলনি হোৱাৰ লগে লগে ক্ৰিয়াৰ ৰূপো সলনি হৈছে— এয়াই হ’ল পদৰ সংগতি।

​বাক্য এটা গঠন কৰোঁতে কোনটো পদৰ পিছত কোনটো পদ বহিব, তাৰ যি শৃংখলা বা নিয়ম, তাকেই পদৰ ক্ৰম বোলে। অসমীয়া বাক্যৰ সাধাৰণ ক্ৰমটো হ’ল: কৰ্তা + কৰ্ম + ক্ৰিয়া।

অসমীয়া বাক্য এটা শুদ্ধকৈ লিখিবলৈ তলত দিয়া নিয়মসমূহ মানি চলিব লাগে:

১. কৰ্তা, কৰ্ম আৰু ক্ৰিয়াৰ স্থান:অসমীয়া বাক্যত সাধাৰণতে কৰ্তা আগত বহে, কৰ্ম মাজত বহে আৰু ক্ৰিয়া একেবাৰে শেষত বহে।

উদাহৰণ: ৰাম (কৰ্তা) + কিতাপ (কৰ্ম) + পঢ়িছে (ক্ৰিয়া)।

২. বিশেষণৰ স্থান:বিশেষণ পদ সদায় বিশেষ্য বা সৰ্বনাম পদৰ আগত বহে।

উদাহৰণ: 'বগা গৰুটো পথাৰত চৰিছে।' (ইয়াত 'বগা' বিশেষণটো 'গৰু' বিশেষ্যৰ আগত বহিছে)।

৩. সম্বোধন পদৰ স্থান:সম্বোধন পদ সাধাৰণতে বাক্যৰ আৰম্ভণিতে বহে।

উদাহৰণ: 'হে প্ৰভু, আমাক সহায় কৰা।'

৪. নঞৰ্থক 'ন' ৰ স্থান:অসমীয়া ভাষাৰ এটা বিশেষ নিয়ম হ’ল যে 'ন' (নাই বা নহয় অৰ্থত) সদায় ক্ৰিয়া পদৰ আগত বহে আৰু ই ক্ৰিয়াৰ লগত যোগ হৈ যায়।

উদাহৰণ: সি স্কুললৈ নাযায় (ন + যায়)। মই ভাত নেখাওঁ (ন + খাওঁ)।

৫. সম্বন্ধ পদৰ স্থান:যাৰ লগত সম্বন্ধ বুজায়, সেই পদটো সম্বন্ধী পদৰ আগত বহে।

উদাহৰণ: 'ৰামৰ ভাইয়েক স্কুললৈ গৈছে।' (ইয়াত 'ৰামৰ' পদটো ভাইয়েকৰ আগত বহিছে)।

৬. ক্ৰিয়া-বিশেষণৰ স্থান:ক্ৰিয়া-বিশেষণ পদটো সাধাৰণতে ক্ৰিয়াৰ আগত বহে।

উদাহৰণ: সি খৰকৈ খোজ কাঢ়িছে।

​

৪/ অসমীয়া সংখ্যাবাচক শব্দৰ গঠন আৰু প্ৰয়োগৰ বিষয়ে এটি চমু নিবন্ধ লিখা।

উত্তৰঃঅসমীয়া ভাষাত সংখ্যা বুজাবলৈ যিবোৰ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তাকে সংখ্যাবাচক শব্দ বোলে। এই শব্দবোৰৰ গঠন আৰু ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত অসমীয়া ভাষাৰ নিজা কিছুমান বৈশিষ্ট্য আছে, যিবোৰ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:

১. সংখ্যাবাচক শব্দৰ গঠন : অসমীয়া সংখ্যাবাচক শব্দবোৰ মূলতঃ সংস্কৃতৰ পৰা তদ্ভৱ হৈ আহিছে যদিও ইয়াৰ উচ্চাৰণ আৰু গঠন শৈলী সুকীয়া। উদাহৰণস্বৰূপে— এক, দুই, তিনি, চাৰি, পাঁচ ইত্যাদি।

• পূৰণবাচক শব্দ: সংখ্যাৰ লগত কিছুমান বিশেষ প্ৰত্যয় যোগ কৰি পূৰণবাচক শব্দ গঠন কৰা হয়। যেনে— প্ৰথম, দ্বিতীয়, তৃতীয় অথবা একগুণ, দুগুণ ইত্যাদি।

• তাৰিখ বুজোৱা শব্দ: মাহৰ দিন বুজাবলৈ পহিলা, দোস্ৰা, তেস্ৰা আদি শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

২. নিৰ্দিষ্টতাবাচক প্ৰত্যয়ৰ ব্যৱহাৰ (অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ):অসমীয়া ভাষাত কেৱল সংখ্যাটো ক’লেই বাক্যটো সম্পূৰ্ণ নহয়; ইয়াৰ লগত নিৰ্দিষ্টতাবাচক প্ৰত্যয় বা 'Classifiers' যোগ কৰিবলগীয়া হয়। এইটোৱেই অসমীয়া সংখ্যাবাচক শব্দৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বৈশিষ্ট্য। বস্তুৰ আকৃতি আৰু প্ৰকৃতি অনুযায়ী বিভিন্ন প্ৰত্যয় ব্যৱহাৰ হয়:

• জন/গৰাকী: মানুহৰ ক্ষেত্ৰত (যেনে— এজন মানুহ, দুগৰাকী মহিলা)।

• টা/টো: সাধাৰণ বস্তু বা প্ৰাণীৰ ক্ষেত্ৰত (যেনে— এটা কলম, দুটা গৰু)।

• খন: চেপেটা বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত (যেনে— এখন কিতাপ, দুখন মেজ)।

• ডাল: দীঘল বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত (যেনে— এডাল পেঞ্চিল, দুডাল ৰছী)।

• চটা/খিলা: পাতল বা চটা বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত (যেনে— এচটা খৰি, এখিলা পাত)।

৩. সংখ্যাবাচক শব্দৰ প্ৰয়োগ :অসমীয়া বাক্যত সংখ্যাবাচক শব্দৰ প্ৰয়োগ দুই ধৰণে হ’ব পাৰে:

• বিশেষণ হিচাপে: যেতিয়া সংখ্যাটোৱে বিশেষ্যৰ পৰিমাণ বুজায়।

  • উদাহৰণ: "তৰালীয়ে পাঁচখন কিতাপ কিনিলে।" (ইয়াত 'পাঁচখন' কিতাপৰ সংখ্যা বুজাইছে)।

• নিৰ্দিষ্টতা বুজাবলৈ: সংখ্যাটোৰ পিছত 'টো' বা 'জন' যোগ কৰি কোনো নিৰ্দিষ্ট বস্তু বা ব্যক্তিক বুজোৱা হয়।

  • উদাহৰণ: "সেই তিনিজন ল’ৰাক ইয়ালে মাতা।"

৪. গোট বুজোৱা শব্দ :অসমীয়াত কিছুমান সংখ্যাৰ বাবে সুকীয়া গোটবাচক শব্দ আছে। যেনে:

• ৪ টা = এহালিচা বা এচৌকা।

• ২০ টা = একুৰি।

• ৮০ টা = এপণ।

৫| যতি চিহ্ন বুলিলে কি বুজা? যতি চিহ্নৰ বিষয়ে বহলাই লিখা।

উত্তৰ: আমি কথা কওঁতে বা কোনো পাঠ পঢ়োঁতে আৱশ্যক অনুযায়ী যি ঠাইত অলপ ৰৈ দিওঁ বা বিৰতি লওঁ, তাকেই ব্যাকৰণৰ ভাষাত 'যতি' বুলি কোৱা হয়। লিখাৰ সময়ত এই বিৰতি বা যতি বুজাবলৈ যিবোৰ চিন ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সেইবোৰক যতি চিহ্ন বা বিৰাম চিহ্ন বোলে। বাক্য এটাৰ অৰ্থ স্পষ্ট কৰিবলৈ আৰু পঢ়ুৱৈৰ বাবে সহজবোধ্য কৰি তুলিবলৈ যতি চিহ্নৰ ভূমিকা অপৰিসীম।

পাঁচবিধ যতি চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ আৰু উদাহৰণ :

১. দাড়ি বা পূৰ্ণচ্ছেদ ( । ):বাক্য এটা সম্পূৰ্ণ হ’লে এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই বাক্যৰ সমাপ্তি বুজায়।

উদাহৰণ: মই সদায় পুৱা সোনকালে উঠো।

২. কমা বা অল্পপ্ৰাণ ( , ):বাক্যৰ মাজত অতি কম সময় ৰবৰ বাবে বা একে জাতীয় কেইবাটাও শব্দ পৃথক কৰিবলৈ কমা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: ৰাম, হৰি আৰু যদু একেলগে খেলি আছে।

৩. প্ৰশ্নবোধক চিহ্ন ( ? ): কোনো কথা জানিবলৈ বিচাৰিলে বা প্ৰশ্ন সুধিলে বাক্যৰ শেষত এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: তোমাৰ নাম কি ?

৪. বিস্ময়বোধক চিহ্ন ( ! ):মনৰ হৰ্ষ, বিষাদ, ঘৃণা, আচৰিত হোৱা আদি আৱেগ প্ৰকাশ কৰিবলৈ এই চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

উদাহৰণ: আহ! কি সুন্দৰ দৃশ্য।

৫. কলন ( : ):কোনো কথাৰ উদাহৰণ দিবলৈ বা কোনো তালিকা আৰম্ভ কৰিবলৈ কলন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাটকত সংলাপৰ আগতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়।

উদাহৰণ: মানুহৰ প্ৰধান আহাৰ তিনিবিধ: ভাত, ৰুটি আৰু গাখীৰ।

**************

​